Köşe Yazıları

Beslenmenin Sağlık Üzerinde Etkisi

Beynimiz, vücudumuz tarafından üretilmeyen vitamin ve mineralleri, tüketilen farklı besinlerden karşılamaktadır. Farklı çeşitlerdeki bu vitamin ve minerallerin hepsi insan zihninin farklı bölgelerinin farklı seviyelerde ve farklı aktiviteler üzerinde çalışmasına olanak sağlar. Bu sayede, beyninin farklı alanlarını kullanabilen ve ihtiyacına göre zor koşullarda farklı fonksiyonları harekete geçirebilen insanlar, günlük hayatın getirdiği depresyon, kronik mutsuzluk veya benzer psikolojik sorunlardan korunurlar. Toplumların, besin kaynakları, beslenme durumu, beslenme alışkanlıkları ve gereksinimlerinde ki farklılıklar ülkeye özel besin rehberlerin geliştirilmesini gerekli hale getirmiştir. Besin rehberlerinde yer alan yiyecek grupları ülkelere ve o ülkenin beslenme plan ve politikalarına göre farklılık gösterir .Farklı ülkelerin resmi olarak kabul ettikleri besin rehberleri şekil, besinlerin gruplandırılması ve içerdikleri öneriler açısından farklılıklar gösterseler de, besinler ve beslenme ile ilişkili bilimsel bilgilerin temel kavramlara dönüştürülerek daha geniş toplum kitlelerine ulaştırılması hepsinin ortak hedefi olarak kabul edilmektedir. Türkiye’de dört yapraklı yonca, İngiltere’de sağlıklı yemek tabağı, Almanya’da üç boyutlu besin piramidi, Portekiz’de besin dairesi, Çin’de besin rehberi pagodası, Kanada’da, gökkuşağı, Tayland’da besin bayrağı, Japonya’da besin rehberi topacı, Fransa’da merdiven, Macaristan’da ev, Danimarka’da pusula gibi farklı görseller kullanılarak topluma yeterli ve dengeli beslenme ile ilgili bilgiler sunulmaktadır.

Dengeli Beslenmenin İnsan Sağlığına Etkileri

-Dengeli beslenen kişiler hem beden hem de ruh sağlıkları açısından sağlıklı bir yaşam sürdürürler.

-Vücut dirençleri yüksek olacağından, hastalıklara yakalanma riskleri daha düşük olur.

– Hücreleri kolayca yenilenir, vücut gelişimleri normal ilerler.

– Beslenmeye bağlı yaşam standartları yükselir.

– Bedensel ve zihinsel olarak zinde olur.

-Hafızaya olumlu etkisi yüksektir.

-Düşünme kavrama yeteneği artar. Çalışma verimi yükselir.

-Kas gelişimi sağlıklı ilerler.

-Beslenmesi yeterli olmayan bebeklerde ileri ki yıllarda büyük sağlık sorunları ile karşılaşılır. Bağışıklık sistemleri yetersiz kalır.

– Gelişimin hızlı olduğu ergenlik döneminde ise dengeli beslenen kişilerin bedensel ve ruhsal gelişimleri yerindedir.

-Gereğinden fazla besin alınmadığı için vücutta fazla yağ birikmez.

– Tırnak, saç ve cilt  daha sağlıklı olur.

– Az beslenme büyümeyi azaltabilir, aşırı beslenme ise gelişimi hızlandırır. Normal ve sağlıklı olan dengeli ve düzenli beslenmedir.

Peki Sağlıklı Tabak Modelimiz Nasıl olmalı?

Sağlıklı yaşam tarzı ; sağlıklı beslenme ve arttırılmış fiziksel aktivite düzeyine bağlıdır. Sağlıklı beslenme anlaşılabilir olması amacı ile “Besin gruplarına göre tabak modeli” ile şematize edilmiştir.

Tabağımız dengeli beslenmenin ilk kuralı olan besin çeşitliliğine uyacak şekilde hazırlanmalı;

Tabakta sırasıyla süt ve süt ürünleri, et ve et ürünleri, sebze ve meyve grubu, yağlı tohumlar grubu ve tahıllar grubu bulunmalıdır.

-Tabağımızın yarısı sebze, meyve grubundan oluşmalıdır.

-Tabağımızın çeyreği tahıl grubundan (buğday, esmer pirinç, bulgur, çavdar, yulaf, kepekli makarna vb.) oluşmalıdır

-Tabağımızın kalan çeyreği ise protein kaynağı olan besinlerden(et, süt, yumurta, peynir, kurubaklagil vb.) oluşmalıdır.

Katı yağlar ve trans yağlar tercih edilmeyip omega 3, omega 6, omega 9 içeren sağlıklı yağlar tercih edilmelidir.

Kaynaklar

Carlos S., De La Fuente-Arrillaga C., Bes-Rastrollo M., Razquin C., Rico-Campà A.,Martínez-González M. A., Ruiz-Canela M. (2018). Mediterranean diet and health outcomes in the sun cohort. Nutrients, 10(4): 439

Lejeune MP, Kovacs EM, Westerterp-Plantenga MS. Additional protein ıntake

limits weight regain after weight loss in humans. Br J Nutr 2005; 93 (2): 281-9.

Sacks et. Al. The new england journal of medicine 2009-360(9);859-873

 

Dyt.Ezgi Barin SESSİZ

ezgibarin@hotmail.com

 

Daha Fazla Göster

Ezgi Barin Sessiz

Diyetisyen

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

Başa dön tuşu
Kapalı